Pożary miejsc gromadzenia odpadów w Polsce to nie lada wyzwanie nie tylko dla strażaków. Płonące stosy śmieci zanieczyszczają środowisko i dewastują, już i tak obciążony ekosystem. Spalanie odpadów uwalnia do atmosfery toksyczne substancje, zagrażając zdrowiu mieszkańców i środowisku.
Pożary wysypisk śmieci są trudne do ugaszenia ze względu na dużą ilość materiałów palnych (plastik, papier, opony) i głębokie ogniska ognia. Ich gaszenie wymaga intensywnego podawania wody i piany gaśniczej, często z wykorzystaniem ciężkiego sprzętu o przerzucania odpadów. Priorytetem jest izolacja pożaru i zapobieganie jego rozprzestrzenianiu, co wymaga zaangażowania wielu jednostek straży pożarnej. Kluczowym aspektem gaszenia pożarów składowisk i wysypisk odpadów jest zastosowanie wielu prądów wody i piany gaśniczej kierowanych na front i obrzeża pożaru w celu ograniczenia promieniowania cieplnego.
Skuteczność tą uzyskuje się przy wykorzystaniu działek wodno-pianowych oraz ciężkiego sprzętu budowlanego (ładowarki, spycharki) do przekopywaniai przelewania hałd odpadów. Wymaga to zapewnienia dużej ilości wody pobieranej z sieci hydrantowej, naturalnych i sztucznych zbiorników przeciwpożarowych, akwenów lub w przypadku ich braków, dowożenia jej z wykorzystaniem samochodów ratowniczo-gaśniczych i cystern.
Wydzielanie się toksycznego dymu w wyniku spalania, w wielu przypadkach niebezpiecznych odpadów oraz powstająca podczas tego procesu wysoka temperatura, powoduje ogromne ryzyko dla strażaków zaangażowanych w prowadzone przez nich działania ratownicze, jak również ryzyko skażenia środowiska. Niezależnie od nowelizacji przepisów dotyczących przechowywania i składowania odpadów, ich wysypiska są zagrożeniem dla środowiska i zdrowia ludzi.
Tego rodzaju pożary były i są niezwykle trudne do gaszenia. Jednym z powodów jest duże nagromadzenie „sprasowanych” śmieci, które w głębszych warstwach mogą palić się jak pokłady torfu, a ich gaszenie może trwać wiele nawet od kilku do kilkunastu dni.
Pożar ma zazwyczaj daleko idące skutki w postaci zagrożenia dla środowiska oraz dla zdrowia i życia ludzi. Ogień może szybko rozprzestrzenić się na obiekty i tereny przyległe do składowisk odpadów. Powoduje to dodatkowe straty i generuje nowe zagrożenia. Dym powstający podczas tego rodzaju pożarów często zawiera wiele niebezpiecznych związków chemicznych. Do atmosfery uwalniane są m.in.: tlenek węgla, dwutlenek węgla, podtlenek azotu, amoniak, tlenek azotu, tlenki siarki, arsenu i jego związków, kadmu i jego związków, dioksyny czy pył zawieszony. Należy pamiętać, że dioksyny należą do grupy czynników rakotwórczych.
Wynikiem pożaru może być również trwałe uszkodzenie lub odkształcenie warstwy izolacyjnej składowiska. Pośrednią zaś konsekwencją zaburzenie gospodarki odpadami, w związku z koniecznością zamknięcia wysypiska. Czy pożary składowisk to palący problem? Zdecydowanie tak.
Przyszłość straży pożarnych to robotyka. W budowę przyszłości doskonale wpisuje się seria robotów FMBOT® wprowadzona na rynek przez firmę Fire-Max Sp. z o.o.
Nowa grupa narzędzi ratowniczych – robotów, które są oferowane przez Fire-Max Sp. z o.o. z wykorzystaniem najnowszych technologii, są już w rękach strażaków. Do rodziny tej należą roboty gaśnicze FMBOT 2400 i FMBOT 4800 oraz robot pompowy FMBOT 12 000.
Każdy z oferowanych robotów gaśniczych pozwala na prowadzenie działań z bezpiecznej odległości, szczególnie w trudno dostępnym terenie, w halach i budynkach przemysłowych, w tunelach drogowych i kolejowych, garażach podziemnych.
W praktyce robot gaśniczy FMBOT 4800 może zostać wykorzystany podczas gaszenia pożarów:
– wielkopowierzchniowych, takich jak: hale magazynowe, budynki przemysłowe, centra handlowe, wysypiska odpadów, w tym odpadów materiałów niebezpiecznych,
– przejść podziemnych, tuneli drogowych i kolejowych,
– garaży podziemnych,
– w trudno dostępnym terenie,
– w innych miejscach, gdzie bezpośrednie działania strażaków mogłoby wiązać się z narażeniem ich zdrowia i życia na niebezpieczeństwo.
Wykorzystanie intuicyjnie sterowanego robota gaśniczego FMBOT 4800 pozwala na prowadzenie akcji z zachowaniem bezpiecznej odległości. Wspiera on działania gaśnicze, zapewniając możliwość bezpiecznego rozpoznania terenu akcji i przesłania obrazu video oraz termogramu – obrazu z zamontowanych na nim kamer, w tym kamery termowizyjnej.
Robot gaśniczy FMBOT 4800 został osadzony na podwoziu gąsiennicowym z amortyzowanym zawieszeniem opartym na konstrukcji stalowej. Gąsienice wykonane są ze zbrojonej gumy, odpornej na wysoką temperaturę.
Jego napęd stanowią dwa silniki elektryczne każdy o mocy 3000 W. Zasilanie ich gwarantują wysoko wydajne baterie litowo-jonowe, co pozwala na ciągłą pracę bez ich ładowania przez trzy godziny. Każda z baterii ma własny zaawansowany system BTMS (Battery Thermal Management System) oraz BMS (Battery Management System). BTMS to układ odpowiedzialny bezpośrednio za zarządzanie termiką.
Poruszając się na gąsienicach robot gaśniczy FMBOT 4800 bez problemu przemieszcza się w nawet najtrudniejszym terenie z prędkością do 7,5 km/h. Może pokonywać przeszkody o wysokości 260 mm oraz wzniesienia o nachyleniu 40°. Podczas prowadzonych działań ratowniczych robot bezpiecznie może brodzić w wodzie do głębokości 400 mm, zgodnie z oznaczeniem na ściankach gąsienic.
Budowa robota pozwala na zachowanie stabilności podczas pracy przy kącie przechyłu 35°. Dodatkowym jego atutem jest niewielka średnica zawracania wynosząca 1 900 mm. Działania ratownicze z wykorzystaniem robota gaśniczego FMBOT 4800 można nieprzerwanie prowadzić przez trzy godziny ciągłej pracy.
Robot gaśniczy FMBOT 4800 wyposażony został w system omijania przeszkód (radar). Pozwala on na identyfikację przeszkody z odległości pięciu metrów. System wyróżnia wysoka czułość, a także zasięg wykrywania.
Głównym elementem FMBOT 4800 jest działko wodno-pianowe. Jego wydajność to 4 800 l/min przy ciśnieniu 10 barów. Osiąga ono zasięg rzutu wody do 85 metrów oraz piany do 45 metrów. Kąt obrotu działka w poziomie wynosi 90° (-45° – +45°) oraz pionowy 85° w zakresie (0° – +85°). Z wykorzystaniem działka wodno-pianowego istnieje możliwość podawania prądu wody zwartego oraz rozproszonego lub piany. Na korpusie działka umieszczona została kamera video HD o wysokiej rozdzielczości 1080p, zapewniająca przekazywanie operatorowi obrazu w zakresie 90° na ekran LCD panelu sterowania. Umożliwia to bieżącą obserwację otoczenia robota a szczególnie w kierunku prądu wody w czasie rzeczywistym bez martwego pola. Z kolei zamontowana kamera termowizyjna pozwala na przekaz obrazu i obserwację miejsca prowadzonych działań ratowniczych bez względu na gęstość dymu oraz temperaturę powstałą w wyniku pożaru.
W tylnej części robota umieszczone zostały trzy nasady tłoczne 75 mm. Na miejscu prowadzonych działań podłączane są trzy linie tłoczne, poprzez które, z wykorzystaniem ciężkiego samochodu ratowniczo-gaśniczego, zasilanie jest działko. W przypadku wystąpienia zagrożenia istnieje po wcześniejszym obniżeniu ciśnienia podawanej wody, zdalne sekwencyjne odłączenie poszczególnych linii tłocznych. Odłączenia dokonuje operator robota poprzez jeden z dedykowanych do tego przycisków umieszczony na panelu sterowania.
W środkowej części korpusu robota, za działkiem wodno-pianowym, został zamontowany podnoszony maszt teleskopowy o wysokości 650 mm. Umieszczono na nim systemu kamer HD 360°. To inteligentny system czterech kamer monitorujący i zapewniający operatorowi robota widoku otoczenia w czasie rzeczywistym na jednym panoramicznym obrazie. Poza tym, na robocie zamontowano dwa zestawy detektorów wielogazowych. Każdy z nich może wykrywać i dokonywać detekcji sześciu gazów.
Robot gaśniczy FMBOT 4800 został również wyposażony w umieszczoną z przodu, kamerę binokularną. Jej zamontowanie pozwala na sterowanie ruchem robota za pomocą gestów. Jest to kamera, która praktycznie obserwuje operatora i rozpoznaje jego gesty Zwiększa to możliwości techniczno-taktyczne robota
Oświetlenie w porze nocnej i w zadymionej strefie zapewniają zamontowane z przodu na jego korpusie dwa reflektory LED, każdy o mocy 20 W i strumieniu świetlnym 1 800 lm.
Dodatkowym systemem, w który wyposażony został robot jest system samoobrony. Znajduje się on pomiędzy działkiem wodno-pianowym, a podnoszonym teleskopem. Chroni on robot oraz zamontowane na nim urządzenia przed promieniowaniem cieplnym poprzez tzw. parasol wodny. System uruchamia się automatycznie.
Uzupełnieniem systemów, w który został wyposażony robot jest dwukierunkowy system komunikacji głosowej (intercom). Pozwala on przekazywanie operatorowi na pulpit sterowniczy wszelkiego rodzaju dźwięków z mikrofonów umieszczonych na korpusie robota.
Sterowanie robotem gaśniczym FMBOT 4800 odbywa się z panelu sterowania. To panel operatora o wadze 3,5 kg oraz o wymiarach 360 mm x 245 mm x 70 mm. Wyposażony jest on w 10-calowy ekran LCD o wysokiej jasności i kontraście. Panel sterowania pracuje z wykorzystaniem systemu operacyjnego Windows. Można nim nieprzerwanie pracować przez 7,5 godzin.
Robot gaśniczy FMBOT 4800 można szybko i łatwo przetransportować na miejsce prowadzonych działań ratowniczych wykorzystując do tego przyczepę dwuosiową, samochód zaopatrzeniowy lub kontener.
FMBOT 4800 jest jednym z najbardziej innowacyjnych robotów gaśniczych dedykowanych dla Państwowej Straży Pożarnej oraz Zakładowych Straży Pożarnych w zakładach dużego i zwiększonego ryzyka.
Podstawowe parametry robota gaśniczego FMBOT 4800
Podwozie: gąsiennicowe z amortyzowanym zawieszeniem opartym na konstrukcji stalowej (gąsienice wykonane są ze zbrojonej gumy, odpornej na wysokie temperatury).
Prędkość: do 7,5 km/h.
Pokonywanie przeszkód: 260 mm (wysokość) i wzniesienia o nachyleniu 40°.
Głębokość brodzenia: do 400 mm.
Napęd: dwa silniki elektryczne każdy o mocy 3000 W.
Sterowanie: zdalne za pomocą panelu sterowania o wymiarach 360 mm x 245 mm x 70 mm wyposażonego w ekran LCD i system operacyjny Windows na odległość na odległość do 1500 m w zależności od warunków pogodowych, środowiska, ukształtowania terenu i innych czynników.
Działko wodno-pianowe: wydajność 4 800 l/min przy ciśnieniu 10 barów;
Zasięg rzutu wody do 85 m, zasięg rzutu piany ciężkiej do 45 metrów;
Kąt obrotu w poziomie wynosi 90° (-45° – +45°) oraz pionowy 85° w zakresie (0° – +85°). Sterowanie odbywa się radiowo z panelu sterowania;
Istnieje możliwość podawania zwartego i rozproszonego prądu wody,
Działko wyposażono w kamerę video HD i kamerę termowizyjną, które zapewniają przekazywanie operatorowi obrazu w wysokiej rozdzielczości w zakresie 90° z różnych kierunków na ekran LCD.
Hak holowniczy: możliwość ciągnięcia do ok. 592 kg z wykorzystaniem zaczepu
Głębokość brodzenia w wodzie: do głębokości 400 mm zgodnie z oznaczeniem na ściankach gąsienic.
Stopień ochrony: IP65.
Wyposażenie dodatkowe:
– kamera HD: umożliwiająca przekazywanie operatorowi obrazu w wysokiej rozdzielczości 1080p w zakresie 90° z różnych kierunków na ekran LCD panelu sterowania;
– kamera termowizyjna: umożliwiająca przekazywanie operatorowi obrazu w wysokiej rozdzielczości z różnych kierunków na ekran LCD panelu sterowania. Panel sterowania poprzez WiFi może transmitować obraz do mobilnego centrum dowodzenia i łączności;
– kamera binokularna: wyposażona w dwa obiekty zamontowana z przodu przed działkiem wodno-pianowym. Pozwala na sterowanie ruchem robota do przodu i do tyłu gestami wydawanymi przez operatora;
– systemu kamer HD 360°: zamontowany na wysięgniku za działkiem wodno-pianowym. To inteligentny system składający się z czterech kamer monitorujący i zapewniający operatorowi robota widoku otoczenia w czasie rzeczywistym na jednym panoramicznym obrazie;
– dwa reflektory LED: każdy o mocy 20 W, umieszczone z przodu robota na jego korpusie, każdy o strumieniu świetlnym 1 800 lm;
– dwa zestawy detektorów wielogazowych: każdy z nich wykrywa i dokonuje detekcji sześciu gazów.
Waga: 720 kg (w zależności od konfiguracji wyposażenia).
Wymiary: 1 780 mm x 900 mm x 1 300 mm.
