Konflikt wokół OSP Janów Podlaski wchodzi w kolejny etap. Po decyzji o wyłączeniu jednostki z Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego pojawiły się nowe dokumenty dotyczące szkolenia strażaków ratowników OSP. Sprawa dotyczy odmowy skierowania druhów na kurs podstawowy, stanowiska burmistrza, a także problemów z przyjęciem dokumentów przez PSP.
12 maja 2026 roku OSP Janów Podlaski skierowała do Komendy Miejskiej PSP w Białej Podlaskiej wniosek dotyczący pięciu kandydatów na szkolenie podstawowe strażaka ratownika OSP. Kurs miał rozpocząć się już 16 maja i obejmować ponad 130 godzin zajęć teoretycznych oraz praktycznych.
Dwa dni później do PSP wpłynęło stanowisko burmistrza Janowa Podlaskiego. W piśmie poinformowano, że gmina nie będzie sygnować ani akceptować skierowań kandydatów z OSP Janów Podlaski. Jako przyczynę wskazano brak podpisanej umowy regulującej współpracę pomiędzy gminą a jednostką.
W dokumencie podkreślono również, że zadaniem własnym gminy nie jest finansowanie wszystkich jednostek OSP działających na jej terenie, ale tych współpracujących z samorządem w ramach realizacji zadań ochrony przeciwpożarowej.
Następnie Komenda Miejska PSP w Białej Podlaskiej poinformowała OSP Janów Podlaski, że kandydaci nie zostaną dopuszczeni do szkolenia organizowanego przez PSP w związku ze stanowiskiem burmistrza i brakiem akceptacji skierowań.
OSP Janów Podlaski nie zgadza się z takim stanowiskiem. W obszernym piśmie skierowanym 15 maja do burmistrza przedstawiciele jednostki szczegółowo odnieśli się do kwestii obowiązków gminy wobec OSP. Strażacy podkreślili, że brak podpisanej umowy nie uchyla ustawowych obowiązków samorządu wynikających z ustawy o ochotniczych strażach pożarnych.
W piśmie wskazano m.in., że zgodnie z art. 10 ustawy o OSP to gmina odpowiada za zapewnienie jednostce warunków funkcjonowania, gotowości bojowej, finansowania szkoleń, badań lekarskich czy wyposażenia. OSP powołuje się również na stanowiska Regionalnych Izb Obrachunkowych, z których – zdaniem jednostki – wynika, że obowiązki gminy wobec OSP mają charakter ustawowy i nie mogą być uzależniane od podpisania dodatkowej umowy cywilnoprawnej.
Strażacy podkreślają również, że spór dotyczy wyłącznie zapisów projektu porozumienia przedstawionego przez gminę, a sama jednostka deklarowała gotowość podpisania dokumentu po wprowadzeniu zmian dotyczących m.in. odpowiedzialności za sprzęt czy ubezpieczenia druhów.
W stanowisku skierowanym do burmistrza OSP zaznacza również, że odmowa dopuszczenia kandydatów do szkolenia może bezpośrednio wpłynąć na przyszłość jednostki i jej możliwości operacyjne. Zdaniem strażaków sytuacja jest niezrozumiała szczególnie dlatego, że równolegle wobec OSP pojawiają się zarzuty dotyczące gotowości operacyjnej i funkcjonowania jednostki, a jednocześnie blokowany jest dopływ nowych ratowników.
Nowym i szczególnie niepokojącym wątkiem są także informacje dotyczące problemów ze złożeniem dokumentów w PSP. Według relacji prezesa OSP Janów Podlaski, podczas próby osobistego dostarczenia dokumentów sekretariat komendy miał odmówić ich przyjęcia. Sprawa miała zostać poruszona podczas późniejszego spotkania z przedstawicielem PSP.
Według relacji prezesa jednostki sytuacja była dla strażaków niezrozumiała, ponieważ dokumenty dotyczyły szkolenia kandydatów na strażaków ratowników OSP i – w ich ocenie – powinny zostać formalnie przyjęte niezależnie od trwającego sporu.
Jak relacjonuje prezes OSP Janów Podlaski, podczas rozmowy z przedstawicielem PSP miały paść informacje wskazujące, że bez akceptacji ze strony gminy kandydaci z jednostki nie zostaną dopuszczeni do szkolenia. Według jego relacji podnoszona była również kwestia odpowiedzialności formalnej oraz braku zgody burmistrza na skierowanie druhów na kurs.
Mimo wielomiesięcznego sporu, publikacji medialnych oraz narastających kontrowersji wokół przyszłości OSP Janów Podlaski, kolejne decyzje pokazują, że konflikt nie zmierza w kierunku wygaszenia, lecz dalszej eskalacji.
Jak podnoszą przedstawiciele OSP Janów Podlaski, dodatkowe kontrowersje budzi fakt, że w tym samym czasie Komenda Miejska PSP miała zorganizować dodatkowe szkolenie podstawowe dla druhów z innych jednostek OSP działających na terenie gminy. Według relacji przedstawicieli OSP szkolenie miało zostać uruchomione na potrzeby zgłaszane przez gminę, mimo że wcześniej nie było ujęte w planach szkoleniowych komendy.
W ocenie przedstawicieli OSP prowadzi to do sytuacji, w której wobec różnych jednostek stosowane są odmienne standardy. Z jednej strony kandydaci z Janowa Podlaskiego nie zostali dopuszczeni do kursu z powodu braku akceptacji ze strony burmistrza, z drugiej – organizowane są szkolenia dla druhów z innych jednostek funkcjonujących na terenie tej samej gminy.
Cała sytuacja wpisuje się w trwający od miesięcy konflikt pomiędzy OSP Janów Podlaski a władzami gminy. W ostatnim czasie jednostka została wyłączona z KSRG, pojawiły się problemy dotyczące finansowania, sprzętu, realizacji funduszu sołeckiego oraz dalszego funkcjonowania OSP w obecnej remizie.
Jednocześnie z danych obejmujących lata 2015–2025 wynika, że OSP Janów Podlaski odpowiadała za blisko 85 procent wszystkich wyjazdów OSP na terenie gminy, realizując więcej interwencji niż wszystkie pozostałe jednostki razem wzięte.
Dla strażaków najważniejsze jest jednak to, że spór administracyjny zaczyna bezpośrednio wpływać na możliwość szkolenia nowych ratowników oraz dalsze funkcjonowanie jednostki, która przez lata stanowiła podstawę systemu bezpieczeństwa na terenie gminy.
